Günümüzde araç kullanırken telefon kullanımı yaygın bir sorun olsa da, Sigorta Enstitüsü’nün (IIHS) yeni araştırmasına göre bu durum yetersiz bir şekilde raporlanıyor. Bağımsız güvenlik kuruluşu, Perşembe günü yayınladığı raporda, kazalar öncesindeki 30 saniyede sürücülerin telefon kullanmasının, polisin bildirdiğinden en az 700 kat daha sık gerçekleştiğini iddia ediyor.
Cambridge Mobile Telematics’ten elde edilen anonim cep telefonu verilerini kullanan IIHS araştırmacılarına göre, tek araçlı kazalarda sürücülerin %7’si ve iki araçlı kazalarda sürücülerin %8’i çarpışmadan 30 saniye önce telefon kullanıyordu. Buna karşılık, aynı kazalarla ilgili polis kayıtlarında cep telefonu kullanımının oranı %1’in altında kaydedilmiş.
New York Daily News // Getty Images
“Polis raporlarının genellikle kazalardaki telefon kullanımını yeterince yansıtmadığı yaygın olarak kabul edilmektedir. Bir tanığın görmesi zor olan birçok akıllı telefon özelliği bulunmaktadır ve sürücüler de dikkatlerinin dağıldığını itiraf etmekten çekinebilirler” diyen IIHS Başkanı David Harkey, “Telematik verileri sayesinde sorunun gerçek boyutunu anlamaya başlıyoruz.”
Jeff Greenberg // Getty Images
Polis memurları genellikle bir kaza yerine saniyeler içinde ulaşmadıkları için ve kazanın gerçekleştiğini gerçek zamanlı olarak görmeleri pek olası olmadığı için, cep telefonu kullanımının doğrulanması zor olabilir. Ancak, IIHS araştırmacılarına göre, gelişen telematik veri dünyası endişe verici bir tablo çiziyor.
IIHS araştırmacıları, 2021 ve 2024 yılları arasında dört eyletteki güvenli sürüş uygulamaları tarafından kaydedilen kazaları, polis kayıtlarındaki kazalarla eşleştirerek 17.000 kaza içeren bir örneklem oluşturdu. Bu örneklemdeki telematik verileri, kullanılan telefon manipülasyon türünü belirleyebiliyor. Pasif kullanım, örneğin Google Haritalar navigasyonu, tüm kazaların %5’ini oluştururken, ekrana dokunmak, kaydırmak veya başka şekilde müdahale etmek gibi aktif manipülasyon da dahil edildi. İki araçlı kazalarda, araştırma, çarpışmadan 30 saniye önce kaydedilen kazaların yaklaşık %4’ünde aktif manipülasyonun yaşandığını gösterdi. Telematik verileri aracılığıyla eller serbest aramalar ve eldeki telefonla yapılan aramalar da tespit edildi, ancak bu tür kullanımlar kaza istatistiklerinde önemli bir rol oynamadı.
“Navigasyon uygulamaları, bu pasif aktivitenin çoğunu oluşturmuş olabilir. Ancak, ayrı bir IIHS anketine katılan sürücülerin %25’i, son 30 gün içinde araç kullanırken telefonlarında video izlediklerini itiraf ettiler” deniliyor raporda.
IIHS araştırmacılarına göre, hem kolluk kuvvetleri hem de telematik verileri telefon kullanımını tespit etse bile, her zaman aynı tür dikkatsizliğin belirlenmediği durumlar yaşanıyor; polis raporları sadece telematik verilerinde görülen aynı tür telefon kullanımını %3’ünde tespit edebildi. Ayrıca, bazı eyaletlerde sürücülerin ellerini kullanarak telefon kullanması yasal değildir, bu da kolluk kuvvetlerinin kaza sonrası soruşturmalarda her zaman telefon kullanımı aramadığı anlamına gelir. Ancak, 21 eyalette artık sürücülerden ellerini kullanarak telefon tutmalarını yasaklayan düzenlemeler bulunmaktadır ve IIHS araştırmaları, bu tür politikaların etkili olduğunu göstermektedir.
