Uluslararası otomobil ve teknoloji topluluklarından biri olan Team-BHP üyesi modelci Basu Roy, Ukrayna merkezli A-Model firmasının ürettiği parçaları bir araya getirip elle boyadığı 1:144 ölçekli DHC-4 Caribou uçak modelini paylaştı. Model, yaklaşık 15 santimetre uzunluğunda, 20 santimetre kanat açıklığına ve 7,5 santimetre yüksekliğe sahip olup, II. Dünya Savaşı‘ndan sonra geliştirilen en öncü kısa mesafe kalkış ve iniş (STOL) askeri taşıma uçaklarından biri olan bu makinenin, Hindistan Hava Kuvvetleri’nde 1963 ile 1987 yılları arasında 24 yıl boyunca görev yaptığını hatırlatan bir övgü niteliğinde. Roy, modelin hem bir koleksiyon parçası hem de bu uçak tipinin unutulmayan askeri mirasını anlatan bir anı olarak konumlandırıldı.
Kısa Mesafe Uçuşunun Teknik Temelleri
DHC-4 Caribou, savaş sonrası dönemin STOL yeteneğine sahip askeri taşıyıcılarının öncülerinden sayılıyor. Bu uçak tipine özgü kısa pist kalkış ve inişi, düşük hızlarda kontrolü sağlama kabiliyeti o dönemin efsanesi olarak kabul edildi ve günümüze kadar da tüm ölçülerde üstün bulunuyor. Bu üstünlük, makinenin tasarımında yer alan birkaç temel unsurdan kaynaklanıyor. Bunların başında, maksimum kalkış ağırlığına (MTOW) göre çok fazla kaldırma kuvveti üreten, geniş ve düşük kanat oranına sahip büyük bir kanat yer alıyor. Kanadın etrafında devasa çift kanatlı flaplar bulunurken, aynı anda hem flap hem de kanat kontrolü görevi gören büyük flaparonlar, düşük hızlarda banklama yeteneğini garanti altına alıyordu.
Uzun, kanadı yayılmamış yüksek kanat oranına sahip kanat ve büyük flap ile flaparonları dikkate alıyoruz. Kanattaki kavis, motorlara doğru aşağı eğim (anhedral) ve uçlara doğru yukarı eğim (dihedral) yalpa hızlarını düşürmeye yardımcı oluyordu.
Team-BHP üyesi modelci Basu Roy
Bu tasarım unsurları, makineye 63 düğüm (yaklaşık 117 km/s) kalkış hızı ve maksimum ağırlıkta 59 düğüm (yaklaşık 109 km/s) iniş hızı minimumu kazandırdı. İdeal koşullarda ve maksimum ağırlıkta bu uçak 220 metrelik bir mesafede kalkabiliyordu. Ancak Caribou basınçlı kokpitli değil ve bu durum, kısa mesafe STOL görevleri için tasarlandığından, iniş pistlerinin deniz seviyesinden yaklaşık 5.000 feet (yaklaşık 1.524 metre) yüksekliğe kadar uzanabileceği gerçeği göz önüne alındığında, büyük bir sorun teşkil etmiyordu.
Hindistan’ın Dağlık Bölgelerinde Bir İş Makinesi
Uçak, Hindistan Hava Kuvvetleri tarafından 1962 Hindistan-Çin Savaşı’ndan sonra, doğu cephesine tedarik sağlamak ve kuzeydoğuda sınır postları kurmak için yaşanan acil ihtiyaca dayanarak 20 adet olarak satın alındı. Kırılma (attrition) durumunu dengelemek amacıyla daha sonra Ghana Hava Kuvvetleri’nden 4 adet eski makine de satın alındı. Bu makineler, 1963 ile 1987 yılları arasında Hindistan Hava Kuvvetleri’ne iyi bir hizmet verdi. Zamanla, Mil Mi-17 gibi benzer menzil ve yük kapasitesine sahip, tam dikey kalkış ve iniş (VTOL) kabiliyetine sahip makineler, Caribou’nun yerini aldı ve STOL yeteneğine duyulan ihtiyaç ortadan kalktı.
Caribou, 1971 Hindistan-Pakistan Savaşı’nda da, Dhaka üzerine birkaç dakikada bir atılan bomba yükünü arka kapı rampasından dışarı iterek kullanıldığı için “gece bombardıman uçağı” olarak yaratıcı biçimde kullanıldı. Bu yaratıcı kullanımın mümkün olmasının nedeni, Hindistan Hava Kuvvetleri’nin ilk 48 saatte kurduğu tam hava üstünlüğüydü. Bu kısa ama yoğun savaş boyunca gece boyunca sürdürülen bombardıman seferleri, yakalanan Pakistanlı generallerin çok ihtiyaç duydukları uykulardan yoksun kıldıkları için şikayet etti.
Hindistan Hava Kuvvetleri, Arunachal Pradesh’in dağlık ve vadili bölgelerinde yer alan ileri uçuş sahnelerinde DHC-4’ü düşük ve orta yüksekliklerde kullanıyordu. Uçak, iki kişilik bir mürettebatla birlikte 32 asker taşıma kapasitesine sahipti. Uzunluğu 73 feet (yaklaşık 22 metre), kanat açıklığı 96 feet (yaklaşık 29 metre) olan makinenin kanat alanı 912 kare feet (84,7 metrekare) idi. Temel çalışma ağırlığı 8.300 kilogram, maksimum yük kapasitesi 4.000 kilogram ve maksimum kalkış ağırlığı 13.000 kilogram seviyesindeydi.
Bu muhteşem makinenin kalkış hızı 63 düğüm, maksimum ağırlıkta iniş hızı minimumu ise 59 düğüm seviyesindeydi. İdeal koşullarda maksimum ağırlıkta 220 metrelik bir mesafede kalkabiliyordu.
Team-BHP üyesi modelci Basu Roy
Motor Gücü ve Uçuş Performansı
Makinayı güçlendiren iki adet Pratt & Whitney R-2000-7M2 Twin Wasp motor, her biri 14 silindirli, hava soğutmalı radyal piston motor olup, her biri 1.450 beygir gücünde çalışıyordu. Bu motorlar uçaca maksimum 187 düğüm (yaklaşık 346 km/s) hız, 158 düğüm (yaklaşık 293 km/s) seyir hızı ve dakikada 1.355 feet (yaklaşık 413 metre) tırmanış hızı kazandırdı. Maksimum yakıtla, yaklaşık 2.300 kilogram yük ve 45 dakika rezerve sahip olan makinenin menzili 1.136 deniz mili (2.104 kilometre) seviyesindeydi.
Uçak, fotoğraf kaynağı Bharat Rakshak’ın paylaştığı görüntülerde, üzerindeki kişilerin boyutundan anlaşıldığı üzere orta boyutlu bir makine olarak görünüyor. Uzunluğu, günümüzdeki Su-30MKI ile benzer seviyededir. Paylaşılan görüntüler, DHC-4’ün av alanı olan tehlikeli, kısa ve asfaltlanmamış uçuş sahnelerini de gösteriyor.
Team-BHP.com, bu aerodinamik başyapıtların bir daha görülmeyeceğini belirterek, Mil Mi-17’nin yük menzilinde benzer, çalışma yüksekliğinde ve VTOL’da daha iyi olduğu için bu görevi devraldığını vurguladı. Roy, videonun sahibine olan krediyi Paul Stewart’a yazarken, Team-BHP topluluğuna bu modelin hem bir koleksiyon parçası hem de bu uçak tipinin unutulmayan askeri mirasını anlatan bir anı olarak sundu.
