Transiting Exoplanet Survey Satellite (TESS) gibi çeşitli uzay ekipmanlarının yardımıyla yapılan çalışmalar sayesinde, Evren boyunca dağılmış en az 6.000 dış gezegen olduğunu biliyoruz. Bu gezegenlere daha yakından bakmak için çabalar devam ediyor ve bu hedefe yönelik tüm çalışmalar, Pandora misyonunun bu hafta içinde faaliyete geçmesiyle büyük bir ivme kazandı.
Pandora (bu ürkütücü ismin neden seçildiği belirsiz), 2021’de NASA tarafından duyurulmuştu; bu, dış gezegen atmosferlerinden süzülen yıldız ışınlarını incelemek için özel olarak tasarlanmış ilk teleskopun inşa edildiği bir proje idi.
Teknik olarak söylemek gerekirse, Pandora diğer tüm teleskoplara benzer şekilde çalışacak ve bir gezegenin yıldızı önünden geçtiğinde, atmosferinin bileşenlerini analiz etmek için ışığı inceleyecektir. Bu sayede, atmosferdeki moleküllerin karakteristik dalga boylarında meydana gelen parlaklık değişimleri tespit edilebilir.
Normalde bu tür çalışmalar yapan teleskoplar, gezegenin atmosferinden geçen ışığın yanı sıra tüm yıldızın ışığını da toplar ve bu durum sinyalleri bozabilir. Bu durum astronomların su gibi maddeleri tespit etme çabalarını zorlaştırır.
Pandora farklı bir yaklaşım benimseyecek ve bu sinyalleri ayıklayarak daha net sonuçlar elde edecek. Oldukça küçük boyutlara sahip (180 kg ağırlığında ve büyük bir mutfak buzdolabının boyutu kadar) olmasına rağmen, Pandora güçlü donanımlara sahip. Bunların arasında, başlangıçta James Webb Uzay Teleskopu için yedek olarak tasarlanmış 45 cm genişliğinde tamamen alüminyum bir teleskop bulunuyor.
Bu teleskop, hem görünür ışıkta hem de yakın kızılötesi dalga boylarında çalışacak şekilde tasarlandı. Ayrıca, James Webb gibi daha büyük teleskoplara göre çok daha uzun süre boyunca hedeflere odaklanabilecek.
Kaliforniya’daki Lawrence Livermore Ulusal Laboratuvarı ve Corning Incorporated tarafından geliştirilen Pandora, yılın başlarında Kaliforniya’daki Vandenberg Uzay Kuvvetleri Üssü’ndeki Space Launch Complex 4 East’ten bir Falcon 9 roketi ile fırlatıldı.
Yakın zamanda faaliyete geçerek çalışmaya hazır hale geldi. Planlanan bir yıllık misyon süresi boyunca, Pandora en azından 20 dış gezegene odaklanacak ve atmosferlerinin yapısını belirlemeye çalışacak. Ayrıca, bulutlar ve suyun varlığını da tespit etmeye çalışacak. Teleskop, her hedefe birkaç kez odaklanarak, bazen 24 saate kadar süren gözlemler yapacak.
Bu misyonun sonuçları, NASA ve ortakları tarafından kullanılacak ve Webb’in yanı sıra, yaşanabilir gezegenler bulmaya odaklanan diğer teleskopların elde ettiği verilerin yorumlanmasında da önemli bir rol oynayacak. Pandora, aynı zamanda NASA’nın bilimsel hedeflerine ulaşmak için tasarlanmış, hızlı tempolu, düşük maliyetli ve yüksek hata toleransına sahip teknolojileri kullanmayı amaçlayan “Astrophysics Pioneers” programının ilk misyonudur.
