Araba dünyasında tüketicinin önünde duran seçenekler giderek daralıyor. Geniş üretim listeleri ve detaylı Monroney etiketleri, üreticilerin özenle seçtiği birkaç donanım seviyesiyle yerini bırakıyor. Bu paketlerin amacı açık: Otomobil üreticileri, alıcıların gerçekten ihtiyaç duydukları birkaç seçeneği seçmesini değil, her şeyi tek seferde ödemeyi istiyor. Ancak bu strateji bazen ters tepebiliyor ve üst donanım seviyesi beklediği değeri veremiyor.
Bu konu, bu hafta başta okuyuculardan “değmeyen üst donanım seviyeleri” sorusuna verilen yanıtlar üzerinden ele alınıyor. Bazı katılımcılar belirli eklemeler ya da çıkarılmaları öne sürerken, bazıları ise daha basit bir konfigürasyonda sahip olmak istedikleri markaları ve modelleri işaret etti. Katılımcıların ortaya koyduğu tüm öneriler incelendiğinde, hangi üst donanımın gerçekten bir anlam taşımadığı netleşiyor.
Büyük Jantlar ve Zorunlu Seçimler
İlk olarak jant boyutu meselesi öne çıkıyor. Üst donanım seviyelerinin alıcıyı daha küçük yanaklı, daha büyük jantlara zorlaması eleştiriliyor. Lincoln Aviator’ın Reserve donanımından Black Label’a geçiş isteyen bir okuyucu, 20 inçlik jantları koruyabilseydi bu yükseltmeyi tercih edeceğini belirtiyor. Jant boyutunun artmasıyla yanak sayısının azalması, konfor ve günlük kullanım açısından tartışmalı bir trade-off olarak görülmeye başlanıyor.
Bu yaklaşımın Cadillac XT5 gibi modellerde de sorgulandığını belirten bir katılımcı, Luxury donanımının “deri yerine” kullanılan koltuklarını ve standart donanımını, Kore menşeli bir CUV’da bile bulunabilecek ekipmanlardan daha az bulduğunu söylüyor. Aynı platforma sahip Chevy Blazer’ı tercih ettiğini, kumaş koltuklar için bu tercihi, çocukluğunda klima olmayan araçlarda vinil koltuklarda oturmanın yarattığı deneyimle açıkladığını aktarıyor. Böylece “üst segment” platformdan daha fazlasını alırken cebinde en az 10 bin dolar koruduğunu vurguluyor.
Müzik ve Ses Sistemine Değil
Bazı alıcılar, üst donanımın sunduğu ses sistemlerine de şüpheyle bakıyor. Captain’ koltukları koltuk seçeneği olmadan zorunlu kılması, güneş tavanı ve panoramik tavanlar gibi eklemeler eleştiriliyor. BMW, Mercedes ve Audi’den sunulan pano karartma özelliğinin yaklaşık bir gün hoş geldikten sonra sabitlenip değiştirilmediği, kullanıcıların bu özelliği bir kez ayarladığını belirten bir okuyucu, ses sistemine de benzer bir yaklaşım sergiliyor.
Müzik akışının sıkıştırılmış düşük kaliteli seslerle sağlandığı bir dünyada, ses sisteminin kalitesinin arttıkça sıkıştırma artefaktlarının da daha çok fark edildiği savunuluyor. Yüksek kaliteli çok hoparlörlü sistemlerin, yüksek sadakatli sıkıştırılmamış stüdyo kayıtlarının yaygın olduğu bir döneme yönelik tasarlandığı öne sürülüyor. Bu görüşe bir katılımcı, ses sistemine dair iddialı bir yanıtla karşılık vererek, bir trans kadın ses tutkunuğunun akış yeteneklerini küçümsemeyeceğini hatırlatıyor.
Porsche Panamera 4: Basitliğin Zaferi
Porsche Panamera 4 gibi modeller, üst donanımın gereksiz olduğu iddiasının en somut örneklerinden biri olarak öne çıkıyor. 2014 model, neredeyse en alt donanım seviyesinde bir Panamera 4’nin sahibi, 4S/GTS modellerinin kendi 3.6 litre V6 motoruna göre kesinlikle güçlü olmasına rağmen, tam olarak bu modeli istediğini açıklıyor.
Panamera 4’nin sessiz, son derece konforlu ve tüm ek teknoloji ile olası arıza riski olmadan makul yol mesafesi yakabildiği vurgulanıyor. Son altı yılda araçta %100 arıza yaşanmadığı, binlerce kilometrelik yolculuklarda üst depolama rafının kullanıldığı ve çocukların bile sürüşü sevdiği belirtiliyor. Tek eklenen, PCM/radyoya entegre üçüncü parti bir Apple CarPlay modülü.
Porsche Aktif Sürüş süspansiyonunun araçı yükselterek alçaltması, üst modellerin ray üzerinde sürüyormuş gibi hissettirmesine rağmen, bu süspansiyonun muhakkak başarılması durumunda köşe başına 2 bin dolar maliyet getirdiği uyarısı yapılıyor. Bu nedenle neredeyse en alt donanım seviyesindeki Panamera 4 tercih edildiği ve pişmanlık duyulmadığı ifade ediliyor. Araç, Harvey’s hamburgerler gibi istendiği gibi, tam olarak istenen şekilde alınmış oluyor.
Ucuz Araçların Üst Donanımları ve Eski Navigasyon
Konuya farklı bir açıdan yaklaşan katılımcılar, alt segment araçların üst donanım seviyelerine de eleştiri yöneltiyor. Nissan Rogue’nin 43 bin dolara kadar donatılabileceği, bu fiyatın hafif kullanılmış araç piyasasında çok daha fazla araç sağladığı belirtiliyor. Buna karşılık, 43 bin doların yeni bir Subaru Forester almanıza yettiği, üst donanımların niceliklerinin daha ucuz bir araçta daha çok hissedildiği ekleniyor.
Eski navigasyon konusuna değinen bir katılımcı, 2000’lerin başı ve ortası araçların navigasyonlu versiyonlarını eleştiriyor. Navigasyon olmayan modellerin yüksek talep gördüğüne, özellikle navigasyon olmayan bir GX470 ve Acura TSX’nin arzu edildiğine dikkat çekiliyor. Bu görüşe karşılık, 2000’lerin ortaları bir Lexus GX’nin bilgi eğlence teknolojisinin zirvesi olduğunu, 3.5 milimetrelik kaset adaptörünün şirin bir retro dokunuş olarak övüldüğü savunuluyor.
Land Rover Defender ve BMW M-Line
Land Rover Defender’in üst donanım seviyeleri de tartışmalı bir konu olarak öne çıkıyor. Daha güvenilir ve daha az karmaşık dört silindirli motorun, MHEV sisteminden, 18 inçlik jantlardan ve off-road bir araçta deri koltuk yüzeylerinden kaçınılması tercih ediliyor. Bu tasarruf, daha iyi farlar, off-road paketi, hava süspansiyonu, soğuk hava paketi, ekspedisyona uygun tavan rafı, alt gövde kalkanı ve net görüş aynası gibi eklemelerle telafi ediliyor.
Bu yaklaşımın kullanım senaryosu için doğru olduğu belirtilirken, iki tonlu deri iç mekân, mat görünümlü kaplama, 22 inçlik jantlar ve V6’dan gelen ekstra güç isteyen komşu gibi bazı alıcıların bu üst donanımları tercih ettiği de vurgulanıyor. Bu alıcıların off-roadta sadece çamurlu bir otoparka çıkabildiği ifade ediliyor. Katılımcı, JLR’nin her iki yaklaşımı da karşılayabilmesinin, daha fazla üreticinin de bunu yapmasını umduğu bir olumlu durum olduğunu belirtiyor.
Bu bağlamda BMW’nin M-Line’ına da benzer bir eleştiri yöneltiliyor. Aslında M arabası olmayan M-Line modellerinin, bir arkadaşının sahip olduğu 540M’nin gerçek bir M5’ten tamamen farklı olmadığı, diğer 540 modellerinden belirgin bir fark da göstermediği savunuluyor.
Süslü Sürüm Adları ve Paketler
Üreticilerin sunduğu sürüm adlarına da şüpheyle bakılıyor. Midnight, Blackout ve benzeri özel sürümler, genellikle zaten mevcut ya da çok benzer bir renk olan bir boya rengiyle, 50 dolarlık özel renk rozetiyle, alıcıdan 2500 dolar talep edilen bir paket olarak eleştiriliyor. Bu tür sürüm adlarının çoğu zaman asıl değeri taşımayan bir süsleme olduğu savunuluyor.
Benzer şekilde Volkswagen GTI’de de üst donanımın değersiz olduğu iddia ediliyor. İstenen versiyon, kumaş koltuklu ve manuel vitesli sport paketidir. Autobahn paketi ise daha kötü deri koltuklar, daha kötü otomatik vites, daha fazla ağırlık ve 8 bin dolar daha pahalı getirdiği için, hafif kullanılmış bir Golf R ile neredeyse aynı fiyata mal oluyor.
Konuya son olarak, üst donanım seviyelerinin çoğu zaman gerçekten gerekli olmayan eklemeler getirdiği, alıcıların ise bu eklemelerden kaçınarak daha mantıklı bir konfigürasyon seçebileceği sonucuna varılıyor. Bu görüşe bir katılımcı, “Plaid koltuklar sonsuza dek” sözüyle konuya hafif bir not ekleyerek, tartışmanın hem ciddi hem de eğlenceli yönlerini bir arada sunduğunu gösteriyor.
Toparlayacak olursak, üreticilerin üst donanım seviyelerinden beklediği katma değer, her zaman alıcıların beklentisiyle örtüşmüyor. Bazı eklemeler gerçekten değerliyken, bazıları ya gereksiz ya da zaten mevcut olanın bir kopyası olarak kalıyor. Araç alıcıları, bu durumdan yararlanarak gerçekten ihtiyaç duydukları seçeneği seçme özgürlüğünü korumaya devam ediyor.
