Bilgisayar Ağı Kavramı ve Temel Tanımı
Bilgisayar ağı, küçük bir alan içerisindeki veya uzak mesafelerdeki bilgisayarların ve/veya iletişim cihazını iletişim hatları aracılığıyla birbirine bağladığı, dolayısıyla bilgi ve sistem kaynaklarının farklı kullanıcılar tarafından paylaşıldığı bir iletişim sistemidir. En az iki bilgisayarı birbirine bağlayarak bir ağ oluşturulur ve böylece bir yerden başka bir yere veri aktarımı mümkün hale gelir.
1980’li yıllarla birlikte Ethernet ve LAN teknolojisinin gelişmesiyle kişisel bilgisayarlar ve ofisler bilgisayar ağlarına kavuşmuştur. En bilinen ve en büyük bilgisayar ağı İnternet olarak belirtilmektedir.
İlk Ağ ve Tarihçe
İlk bilgisayar ağı, İleri Araştırma Projeleri Ajansı’nın Amerikan Savunma Bakanlığı için geliştirdiği İleri Araştırma Projeleri Ajansı Bilgisayar Ağı yani ARPANET’tir.
Ethernet’in gelişimi XEROX firmasına dayanır. 1972 yılında XEROX firması deneysel amaçlı ilk ethernet kartını üretti ve 1975 yılında ilk ethernet ürününü piyasaya sürdü. Bu ürünün orijinal versiyonu 2,95 Mbps hızında 1 km kablo ile 100’den fazla bilgisayarı birbirine bağlamak üzere tasarlanmıştı. XEROX ethernet kartı çok başarılı oldu.
Intel, Xerox ve Digital 10 Mbps ethernet konusunda yeni bir standart getirdiler. Oluşturulan bu standart bugün kabul gören IEEE 802.3 standardı ile büyük benzerlikler göstermektedir.
OSI Modelinde Ethernet ve Yönlendirme
Bilgisayar haberleşmesinin temelinde OSI modeli geçerlidir. OSI modellemesinde ilk iki katmanda (1. katman -fiziksel- ve 2. katman -data link-) belirlenen Ethernet, ilk kez 1980’lerde Xerox firmasının DEC ve Intel firmalarıyla ortaklaşa yaptığı çalışmalar sonucunda, Ethernet Versiyon I için ‘Blue Book Standard’ (Standart Mavi Kitap) adı altında ortaya çıkarılmıştır.
Bu standartlar arasında ‘baseband’ tekniği, CSMA/CD (Carrier Sense Multiple Access/Collision Detect) network standardı ve ethernetin ilk dönemlerinde kullanılan koaksiyel kablo kullanım standartları yer almaktadır. Bu standart daha sonra 1985 yılında çıkan Ethernet II adlı yeni standartla revize edilmiştir.
Ağ katmanının ana görevi yönlendirmedir (routing). İletilen veri blokları ağ katmanına geldiğinde paket olarak adlandırılır. Yönlendirme işlemi paketlerin yerel network dışında diğer bilgisayar ağlarına gönderilmesini sağlar. Bu katman sayesinde verinin routerlar aracılığıyla yönlendirilmesi sağlanır.
Ağ Paketi ve İletişim
Modern çoğu internet ağı, paket iletişimine dayalı protokoller kullanır. Bir ağ paketi, paket anahtarlamalı ağ tarafından taşınan verinin biçimlendirilmiş birimidir. Paketler iki tip veriden meydana gelir: bilgi kontrolü ve kullanıcı verisi (payload).
Bilgi kontrolü, kullanıcı bilgisini ulaştırmak için ağın ihtiyaç duyduğu veriyi sağlar. Örnek olarak kaynak ve hedef ağ adresleri, hata algılama kodları ve sıralama bilgisi gösterilebilir.
Ağın devre anahtarlamalı yerine paketlerle beraber kullanıcılar arasındaki iletim ortamının bant genişliği daha iyi paylaşımlı olabilir. Eğer bir kullanıcı paket göndermiyorsa, ağdaki bağlantı diğer kullanıcılar tarafından paketlerle doldurulabilir. Böylece maliyet kısmen küçük aksaklıklarla paylaştırılır.
Ağ Topolojileri ve Türleri
Ağ düğümleri ve bağlantılarının fiziksel ve coğrafik konumlarının bir ağ üzerinde genellikle nispeten ufak etkisi olur ama bir ağın ara bağlantılarının topolojisi, veri hacmini ve güvenilirliği önemli ölçüde etkiler. Yol ve yıldız ağları gibi birçok teknolojiyle sadece bir hata tüm ağın hata almasına neden olabilir.
Bir ağın daha çok bağlantıya sahip olması onun daha hatasız ve sağlam olmasını sağlar. Fakat aynı zamanda yüklemek ve kurmak daha pahalı olabilir. Bu sebeple çoğu ağ diyagramı, ağdaki ana bilgisayarların mantıksal ara bağlantılarının haritası olan topolojisine göre yerleştirilir.
Bilgisayar ağları büyüklüklerine göre BAN, PAN, CAN, LAN, MAN, SAN, VPN ve WAN gibi türlere ayrılırlar. Topolojilerine göre ise ağaç, gelişmiş yıldız, halka, örgü, ortak yol ve yıldız topolojileri bulunur.
Bu açıklama Vikipedi kaynaklarından uyarlanmıştır ve şu lisans altında sunulur: CC BY-SA 4.0.
