Fédération Internationale de l’Automobile (FİA) ile Dublin Şehir Üniversitesi (DCU), spor ortamındaki dijital kötüye kullanımı yedi ayrı kategori altında inceleyen “Combating Online Abuse in Sports: The Game Beyond the Screen” adlı erişime açık kitabı yayınladı. FİA Vakfı’nın desteğiyle, kuruluşundan bu yana çevrimişi kötülükle mücadele eden United Against Online Abuse (UAOA) girişiminin parçası olarak hazırlanan kitap, sporcu, yönetici, gazeteci ve daha geniş toplulukları etkileyen dijital kötüye kullanımı biçimlerini ilk kez sistematik biçimde ortaya koyuyor. Kitap, çevrimişii sadece hakaret içeren yorumlarla sınırlayan yaygın görüşü sorgulayarak konuyu yeni bir boyuta taşıyor.
Kitabın FİA ve Dublin Şehir Üniversitesi ortaklığında hazırlanması, konunun küresel ölçekteki spor yönetim organları ile akademisyenler arasında nasıl bir işbirliğine dönüştüğünü gösteriyor. Palgrave Macmillan yayınevinin çıkardığı eser, dijital ortamda spora yön veren tehditlerin niteliklerini ve bunların hedef kitlesindeki etkilerini belgeleyerek hem spor camiasına hem de politika yapıcılarına somut bir referans kaynağı sunuyor.
Yedi Kategoride Dijiter Kötüye Kullanım
Kaynak metinde yer alan yedi biçimden ilki, “toksik içerik” olarak adlandırılıyor; bu kategori altında süregelen kötülemeler, tehditler ve hedeflenen toplu saldırılar (pile-on) sıralanıyor. İkinci biçim olan “içerik sızıntısı”, rızası olmadan özel görüntülerin, tıbbi kayıtların ve kişisel verilerin yayılmasını kapsıyor. Üçüncü kategori ise “yüklenme” olarak tanımlanıyor; hesapları, gelen kutularını veya telefon gibi dijital kanalları felç edecek şekilde organize edilen kampanyaları içeriyor.
Dördüncü biçim olan “sahte şikayet”, itibarı zedelemek, performansı ve kariyeri kesintiye uğratmak ya da hedefleri susturmak amacıyla kötü niyetli başvurular veya toplu raporlama yoluyla yapılan saldırıları tanımlıyor. Beşinci kategori dijital sahtekarlık olarak adlandırılıyor; sahte profiller, hesap ele geçirmeleri, deepfake (sahte görüntü) uygulamaları ve birinin kimliğini üstlenme ya da manipüle etme girişimlerini içeriyor.
Sıncı biçim olan “gözetleme”, hareketlerin, antrenman düzenlerinin, iletişimin, verilerin veya özel hayatın müdahaleci şekilde izlenmesini kapsarken; yedinci ve son kategori ise “dışlama ve kontrol” olarak tanımlanıyor. Bu son biçim, hedefin dijital kimliğine ve iletişim kanallarına erişimini ya da kontrolünü ortadan kaldıran saldırıları ve kısıtlamaları içeriyor.
Sorumluluk Sadece Sporcularda Aranamaz
Kitabın metni boyunca işleyen merkezî mesaj, çevrimişii kötülükle mücadelenin sorumluluğunun sporculara “daha dayanıklı” olma yükünü üstlenerek verilmesinin yeterli olmadığı yönünde. Anlamlı ilerleme için koordine edilmiş eylem, daha güçlü koruma mekanizmaları, dijital güvenliğin artırılması ve platform yönetiminde hesap verebilirlik gibi unsurların spor, hükümet, teknoloji ve sivil toplum arasında uyumlu biçimde birleştirilmesi gerektiği vurgulanıyor.
Kaynak metne göre kitap tamamen erişime açık olarak yayınlandığı için sporcular, spor kuruluşları, yönet organları, politika yapıcılar, platformlar ve araştırmacıların dünya genelinde eseri özgürce okuması, paylaşması ve kullanabilmesi hedefleniyor. Bu yaklaşım, konunun yalnızca akademik bir tartışma konusu olmaktan çıkıp sahada uygulanabilir bir çerçeveye dönüştürülme çabasını yansıtıyor.
“FİA, spordaki herkes için daha dijital olarak güvenli bir ortam yaratmaya kararlıdır. Bu kitap, United Against Online Abuse kampanyamız aracılığıyla desteklenerek sporcuların, yönet organlarının ve politika yapıcıların tüm biçimlerde çevrimişii kötülükle mücadele etmesi için gereken kanıt temeli ve pratik çerçeveyi sağlıyor.”
FİA Başkanı H.E. Mohammed Ben Sulayem
Bu açıklamanın ardından kitabın editörlerinden biri olan Dublin Şehir Üniversitesi İş Okulu Yönetim Kurulu Dekanı Profesör Theo Lynn, konunun uzun süredir eksik değerlendirildiğine dikkat çekiyor.
“Uzun süre çevrimişii kötülük sporda sadece hakaret içeren yorumların sorunu olarak görüldü. Oysa bu, çok daha büyük bir konu. Sporcular deepfake görüntüler, sızan kişisel veriler, organize saldırılar, gözetleme ve hatta kendi dijital kimliklerini kaybetme riskiyle karşı karşıya kalabiliyor. Bu zararları tanıyamazsak, onlarla mücadele de edemeyiz. Bu kitap spora tehdidi anlama konusunda ortak bir dil ve eylem için pratik bir temel sunuyor. Erişime açık olmasını sağlayarak bu bilginin sporu daha güvenli hale getirmeye yardımcı olabilecek herkesin elinde olmasını istiyoruz.”
Profesör Theo Lynn, Baş Editör ve DCU İş Okulu Yönetim Kurulu Dekanı
Küresel İşbirliği ve Destek Ağı
Kitabın hazırlanmasına önderlik eden editör kadrosu; Dublin Şehir Üniversitesi’nden Profesör Theo Lynn ve Dr. Gary Sinclair ile Ulster Üniversitesi’nden Dr. Katie Liston ve Profesör David Hassan’dan oluşuyor. Eser, spor, sosyoloji, medya, hukuk, Siber güvenlik, yönetim ve dijital işletme alanlarından uzmanları bir araya getirerek konuyu disiplinler arası biçimde ele alıyor.
Kaynak metne göre United Against Online Abuse (UAOA) koalisyonu, FİA Başkanı Mohammed Ben Sulayem tarafından 2023 yılında kuruldu. Ödüllü küresel girişim; araştırma, politika savunuculuğu ve işbirliğine dayalı eylem aracılığıyla spordaki çevrimişii kötülükle mücadele etmeyi hedefliyor. 75’ten fazla hükümetin spor kuruluşlarının, akademik kurumların ve teknoloji şirketlerinin desteklediği koalisyon; FİA Vakfı’nın desteğini alıyor ve Avrupa Birliği tarafından ortaklaşa finanse ediliyor.
FİA ise dünya motorsporları yönetim organının yanı sıra küresel ölçekte hareket organizasyonlarını bir araya getiren federasyon olarak tanımlanıyor. 1904 yılında kurulan, Paris, Londra ve Cenevre’de ofisleri bulunan kuruluş; beş kıtada yer alan 246 üye örgütü milyonlarca kara yolu kullanıcısını, motorsporları profesyonelini ve gönüllüyü temsil ediyor. FİA, altı FİA Dünya Şampiyonluğu dahil olmak üzere motorsporları için düzenlemeler geliştirip uyguluyor ve küresel yarışların herkes için güvenli ve adil olmasını sağlıyor.
Medya başvuruları için FİA Kurumsal İletişim Müdürü Maria Zander ile iletişime geçilmesi gerekiyor. Kaynak metinde yer alan iletişim adresi mzander@fia.com olarak belirtiliyor.
