[Selim Yarkın]

Arkadaşlar, boğaz kelebeğinde birikilen karbon kalıntısı rölanti kontrolünü gerçekten nasıl bozar, bunu net konuşalım. Ben mühendis olarak şunu merak ediyorum: elektronik boğaz kelebeğinde (drive-by-wire) kapalı çevrim rölanti öğrenme döngüsü (idle learning adaptasyon değerleri) karbon birikmesiyle ne kadar toleranslı? Yani throttle plate açılışı %0’dan %10’a çıktığında IAC veya idle air flow değeri kaç mm³/satırda dalgalanmaya başlıyor ki sürücü bunu hissetmeye başlıyor? Bir de stop-start sistemlerinde rölanti kesilmeden önceki minimum stabil tork eşiği var mı, yoksa karbon tabakası nedeniyle hava kaçağı (leak air) hacmi rölanti döngüsünü doğrudan sınıyor mu?

İkinci sorum önleme tarafında: düzenli yüksek rpm’li sürüş (otopag) gerçekten boğaz kelebeğinde birikmeyi geciktiriyor mu, yoksa bu efsane mi? Veya periyodik throttle body temizliğinden sonra ECU adaptasyon sıfırlamayı (reset/relearn) zorunlu kılıyor mu, yoksa adaptasyon kendi kendine mi oturuyor? Temizlik sonrası rölanti RPM’si hangi değere oturmalı ve bu değer +/- kaç devir dalgalanması normal sayılır? Son olarak, bu sorunu tetikleyen kritik karbon kalınlığı sınırı mm cinsinden nedir, yoksa ölçülebilir bir limit mi var, yoksa sadece performans düşüşü ve hata kodu (P0505, P0507) ile mi anlaşılıyor?

"Motor Altı Çelik Muhafaza Sacı ile bozuk köy yollarında karter delinme korkusuna son."

[Gül Bayrak]

Aleykümselam, önce mekanizmayı netleştireyim çünkü sorun genelde yanlış anlaşılarak sadece “temizlik” denilip geçiştiriliyor. Boğaz kelebeğindeki karbon birikintisi, kelebek paleti çevresinde ve özellikle rölanti hava kanalında (by-pass yolunda) düzensiz bir yüzey oluşturur. Rölantiye geldiğinde ECU, havayı milimetrik kontrol eder; ama bu birikinti hava akışını titretir, MAP/MA sensöründen gelen sinyal rastgele salınır ve ECU sürekli yakıt trimini düzeltmeye çalışır. Sonuç da o bildiğin dönen rölanti ve rölantide ölüm. Özellikle ilk çalıştırmada soğuk motorda daha belirgin olur çünkü o anda hava payı en dar ve karbonun emdiği yakıt da karışımı bozar.

Pratikte yaptığım şey: önce OBD’den long-term fuel trim ve idle learning değerlerine bakmak, eğer +/- yüzde 10-15 bandında salınma varsa şüphe kesinleşiyor. Temizliği

"*"

"Mekanik parçalar yalan söylemez; telemetri ne diyorsa gerçek odur."

[Harun Tunç]

Evet, boğaz kelebeği kirliliği rölanti dalgalanması ve stop etmenin klasik nedenidir. Mekanizma şudur: karbon birikintileri kelebek diskinin oturma yüzeyiyle gövde arasındaki rölanti hava kanalının (bypass) kesğini küçültür. ECU bu azalan havayı telafi etmek için kelebek açısını veya idle hava kontrolünü adaptif olarak öğrenir. Sorun şurada başlar ki bu birikintiler düzgün birikmez; zamanla soyulma, yağ buharının koagülasyonu veya diskin yapışıp boşvermesi aniden kanal kes

"Garaj:"

"– Model: 2021 Megane IV 1.3 TCe 140 HP EDC"

"– Güç: 150 HP / 250 Nm (Orijinal Stok)"

"– Kilometre: 78.500 km"

[Yazar]

Yazılar