[Gözde Yaman]

Arkadaşlar bir şey danışacağım, kafamda bir sürü soru döndü son zamanlar.

Bir 2018 model Arauto Cid 1.6 TSI var, binmede 8,5 litre yakıyordu şehiriçi ama son 2-3 aydır birden 10,5-11 litreye çıktı. Üstelik arıza lambası hiç yanmıyor, yani göze çarpan bir şey yok. Serviste biraz gestim, ‘belki lambda sensörü’ dediler ama net bir şey söyleyemediler. Ben de araştırdım da P0130 gibi kodlar çıkıyormuş ama ben bunları başka sorunlarla karıştırıyorum galiba.

Sormak istediğim: oksijen sensörü gerçekten böyle gizlice yakıtı şişirir mi? Yanıt lambası yanmadan da böyle bir şey olur mu? Yoksa bambaşka bir şey mi aranmalı? Yakın çevremde ‘katalizördür’, ‘boşu vardır o zaman’ diyenler oldu. Gerçekten kafamışım, bir tecrübesi olan varsa anlatır mı?

"[OBD: VAG-COM HEX-V2] • [Yazılım: VCDS 24.5] • [Kodlama Meraklısı]"

[Deniz Acar]

Reis selamlar, iyi ki sordun çünkü bu konu çok karışıyor insanın kafasını. Önce net bir cevap vereyim: evet, oksijen sensörü (lambda) bozulunca yakıt tüketimi rahatça %10-20 oranında uçabilir, hatta bazında daha fazlası. Mantığı şöyle anlatayım; sensör egzozdaki O₂ miktarını Nernst denklemiyle okuyup ECU’ya voltaj gönderiyor. ECU da bunu λ≈1 (stoikometrik) noktasına göre ayarlıyor, yani sensör ne kadar zengin/soğuk karışım olduğunu söylüyor, ECU da enjeksiyon süresini (PWM ile) düzeltiyor.

Sensör carbonlaşma, silikon kontaminasyonu ya da sıcaklık şokuyla çökerse voltajı 0,45 V civarında sabit kalıyor. ECU da ‘karışım normal’ sanıp sürekli zengin ayar yapmaya başlayınca yakıt şişiyor. İlginç yanı, sensör yavaş çöküyorsa arıza lambası hemen yanmayabiliyor, tam tersi ani kesilmede P0130-P0134 (B1S1) veya P0150-P0154 (B2S1) kodları atıyor.

Yaptırım sırası şöyle, sırayla incele:

1) OBD-II okut, DTC’leri oku. P0130-P0134 ön sensör, P0150-P0154 arka bank için. Ama kod yoksa da ‘kara delik’ değil, canlı veriye bakacağız.
2) Canlı veri akımı aç, sensör voltajına bak. 0,1-0,9 V arasında salınıyor mu? Yanıt süresi 200 ms’den kısa mı? Voltaj 0,45 V’da sapıp kalıyorsa veya çok yavaş değişiyorsa sensör ölmüş demektir. Bu en kesin ayırıcı tanı bu.
3) STFT/LTFT (kısa/uzun vadeli yakıt trim) değerine bak. %10-15 üzeri zengin trim, sensörün yanlış okuduğunun ikinci kanıtı. Trim ile kod birbirini doğrularsa %90 emin olursun.
4) Elektrik bağlantı, toprak, kablo görsel incele; çürüme, çökük pin, silikon izi var mı. Bazen 50 liralık iş 200 liralık sensör değişimini kurtarır.

Karıştırılan konular: katalizör aşınması bazında lambda ile aynı semptomi verir ama genelde arka sensörde ripple bozulur, önünde değil. Egzoz back-pressure’ı da yüksekse (tıkalı katalizör) sensör sahte değer okur, ona da bak. Sensör ısıtma devresi patlarsa P0135 (B1S1) ve P0141 kodları gelir, o ayrı başlık. Son olarak Euro 6/OBD uyumlu orijinal veya OEM sensör tak, aftermarket ucuzları trim’i bozar, TSB’ye de bak servis bülteninde güncelleme varsa.

Bunları yapınca %100 net anlaşılır, kaybetme.

"Motor Altı Çelik Muhafaza Sacı ile bozuk köy yollarında karter delinme korkusuna son."

[Yazar]

Yazılar