[Selin Ateş]

Arkadaşlar, uzun süredir kafayı yırttığım bir konu var: tork konvertörlü şanzımanda kilitleme (lock-up) mandalinin tam kapanmadığı durumlarda oluşan silkelemenin kaynağını ayırt etmek. Sorunum şu, virajlı yokuş yukarı 4. viteste 110-130 km/s arasında load %60 civarında şanzımanın her 1-2 saniyede bir hafifçe geri-ileri atması; tam kaygan modda gezdiğini söylüyorlar ama bu lock-up’in salınımı mı yoksa TCM’nin batarya/telemetri verisinden gelen koruma stratejisi mi onu çözemiyorum.

Benim ayırıcı tanıda takıldığım noktalar: konvertör kilitleme rölantisi ile VVT/OHC faz ayarı arızasının silkeleme karakteri neredeyse identical, ancak tork kaybi eğrisi ve şanzıman yağı basıncı ripple’ı farklı mı? Kilitlenme açılma açısı (slip angle) 3-5 rpm üstü sabit kaldığında bunu mekanik kayma ile yazılımsal torque limiter’ın between ayırt edecek net bir telemetri imzası var mı? Yoksa bu konuda herkesin kaçırdığı, EGR oranı düşüşüyle tetiklenen bir mi? Deneyimleyen var mı, hangi sensor kaynağına bakarak “bu lock-up arızası” diyebiliyorsunuz?

"Konya (42)’den selamlar, kazasız sürüşler dilerim."

[Aykut Ayhan]

Silkelemenin (shudder) kaynağını doğru ayırt etmek için önce sorunun kaynağını daraltmak lazım, çünkü tork konvertörü kilitleme plakası (TCC) kaynaklı silkeleme ile karışan çok fazla durum var. En sık yanlış bağlananlar: motor takozları (özellikle sağ yan/torque roll stop), çeki/amortisör play’leri, CV joint’leri ve tekerlek yatakları. Bunların farkı şu: TCC silkelemesi neredeyse her zaman 60–100 km/h arası, sabit gazda (genelde 3. veya 4. vites, motor 1800–2200 rpm bandında) hissedilir ve lastik/çeki arızaları gibi hızla veya yük değişimiyle

"0-100 km/s Ölçümü: 6.82s (Dragy 10Hz GPS Doğrulamalı / -0.8% Eğim)"

[Cavit Bozkurt]

Evet, TCC (torque converter clutch) kilitleme arızası silkelemenin en sık atfedilen ama en az anlaşılan nedenidir. Konu aslında çok net: lockup diskine hidrolik basıncı tutmayan valve body veya solenoid, diski tam kapatamayıp sürekli kaydırır; bu kayma 40-70 km/h arasında, özellikle 4. vites veya overdrive’da düz yolda sabit gazda hissedilen ritmik bir titreşim (genellikle 5-15 Hz) üretir. Ayırıcı tanı burada başlar: motor arızasından (misfire) farkı şudur, silkeleme gazı bırakınca değil, sabit yükte—tam tersine hafif gaz verince bile—belirir ve RPM okuyucusunda tork konvertöründe kayma oranı (slip) 50-150 rpm civarında salınım yapar. Rölantide veya durma halinde silkeleme geçersizdir, çünkü o zaman konvertör açık çalışır; bu da sorunu motor/kutu ayrımında net şekilde çözer. Pratikte en çok karışan ikinci durum çift kütleli debriyaj (dual-mass flywheel) ve yataklardır; onlar rölantide ve debriyajı ayakta tutarken de hissedilir, TCC kayması ise yalnızca kil

"~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~"

"Otomobil sadece ulaşım aracı değil, mühendislik ve estetiğin buluşmasıdır."

[Yazar]

Yazılar