İsveç’in Linköping şehrinde, Göteborg’un yaklaşık bir saat kuzeyinde yer alan İsveç Hava Kuvvetleri Müzesi’nde, ülkenin kendi savunma sanayiinden çıkardığı nadir Saab uçakları ve kesitli jet motorlarının sergilendiği görüldü. Eylül 2026’da Hollanda’dan İsveç’e yolculuğa çıkan havacılık tutkunları, rotaları üzerinde ziyaret ettikleri müzelerden birinin bu saygın hava kuvvetleri müzesi olduğunu kaydetti. Müze, içinde sadece çeşitli uçaklara değil, aynı zamanda uçuşa elverişli (FlygFardig) birçok tarihsel makineye ev sahipliği yapıyor.
Müzeye giriş ücreti mevsime göre değişmekle birlikte saat başına 120-150 İsveç kronu (yaklaşık 6,70-8,30 TL) seviyesinde tutuluyor ve Avrupa’daki bir müze için oldukça makbul kabul ediliyor. Yaşlı ziyaretçilere ise %10 indirim uygulanıyor. Müzenin web sitesinde giriş ücreti, çalışma saatleri gibi bilgiler İngilizce olarak sunulurken, sergilenen makinelerin teknik detaylarının büyük bölümünün yalnızca İsveççe olması dikkat çekiyor.
Sadece uçaklardan ibaret olmayan bir müze
Müzenin sundukları uçaklarla sınırlı kalmıyor. Ana giriş yakınında, müze binasının dışında gerçek boyutlu bir nesne sergilendiği görüldü. Görünüş olarak bir UFO’yu andıran bu yapının, İsveç Hava Kuvvetleri’nin manevra hedefi olarak kullandığı, modern sanat anlayışıyla üretilmiş oturan bir yaşam kabuğu benzeri makine olduğu belirtildi.
Müzede ağırlıklı olarak İsveç yapımı Saab uçaklarına rastlanıyor. İsveç uzun yıllar kendi savunma sanayini sürdürmüş, ancak askeri teçhizatını diğer ülkelere ihraça pek başarılı olamamış. Bu nedenle müzenin Avrupa’da ya da dünyada başka bir yerinde İsveç yapımı uçakla karşılaşmak oldukça nadir bir durum.
Tarihi ilk makineden motor koleksiyonuna
Sergide karşılanan ilk makinelerden biri, 1909 tarihli Blériot XI modeli. Uçağın yanındaki tabelaların büyük bölümü İsveççe olduğundan, hava kuvvetlerinin bu modelden yaklaşık yüz adet satın aldığı ve günümüzde İsveç’in ilk başlı avcı uçağı olduğu değerlendiriliyor.
Müzeye sağa dönülünce, ilginsergilerle donatılmış ayrı bir salona ulaşıldığı görüldü. Bu alanda çeşitli pistonlu ve radyal motorlar sergilendiği dikkati çekti. Bunların yanı sıra kesitli bir jet türbini de koleksiyon içinde yer aldı.
Bu ilginsergiler, eski motorların nasıl çalıştığını anlamak ve çözmenize yardımcı oluyor; kesitli motorları görmek gerçekten çok değerli.
Müze ziyaretçisi
Radyal motorlardan birinin kesikli vites kutusunun detayları da sergilenirken, müzenin eski motorların çalıştırılmasını öğreten etkileşimli video türünde bir kurulumu da bulunuyor. Ayrıca 3B kokpit içinde sanal olarak oturulabilecek şekilde tasarlanmış, ziyaretçilerin birden çok uçak arasından seçim yapmasına olanak tanıyan başka bir etkileşimli panel de dikkat çeker düzeyde hazırlandığı belirtildi.
İsveç dışındaki nadir makineler
Müzede İsveç dışında da birçok uçağın sergilendiği görüldü. Bunlardan biri, gövdesindeki mavi tonlardı işaretle tanınan İngiliz Hawker Hart modeli. Bu işaretin, Finlandiya’da savaşan İsveç gönüllü filolarından birine ait olduğunu gösterdiği kaydedildi.
Karşılaşılan diğer makinelerden biri, Kuzey Amerikan yapımı P-51 Mustang uçağı. Seversky P-35 ise İsveç uçağı sanılabilir; ancak internet kaynaklarına göre bu, 1930’ların sonunda Seversky Aircraft Company tarafından üretilen Amerikalı bir avcı uçağı ve Hawker Hurricane ile Messerschmitt Bf 109’un çağdaşı.
Müzedeki ilk Saab makinesi olarak öne çıkan Saab 21, 1943’ten itibaren üretildiği ve yaklaşık 300 adetinin yapıldığı belirtildi. Müze içinde sergilenen diğer İsveç yapımı makineler arasında, 1938 tasarım yarışmasına yanıt olarak Svenska Aeroplan AB (Saab) tarafından geliştirilen iki motorlu Saab 18 bomba ve keşif uçağı ile ASJA tarafından geliştirilip sonra Saab’a katılan tek motorlu Saab 17 dalış bombalaması uçağı yer alıyor.
Dünya çapında yaygın eğitici uçaklar
Müzede İsveç yapımı olmayan, havacılık tutkunları için tanıdık bir makine daha dikkat çekiyor. Kuzey Amerikan T6 Texan, Harvard olarak da bilinen bu uçaktan 15.000’den fazlası üretildiği ve 60’tan fazla ülkenin hava kuvvetlerinde hizmet verdiği kaydedildi. Bu durum onu dünyanın en başarılı eğitici uçağı yaparken, halen iyi sayıda makinenin uçuşa elverişli olduğu belirtildi.
Bu uçaklar birçok savaş filminde farklı uçakları taklit etmek amacıyla kullanıldı. Örneğin “A Bridge Too Far” adlı yapımda P-46 Thunderbolt’u andıracak şekilde hazırlandığı, “The Final Countdown” filminde ise Japon hava kuvvetleri boyamasıyla göründüğü ifade edildi.
