Astronomi alanında önemli bir dönüm noktası olarak nitelendirilebilecek bir keşifle, bilim insanları evrenimizde tamamen yeni bir kategori tespit etti: “kara delik yıldızı”. Bu, kara deliğin etrafını saran yoğun bir gaz bulutu. Başka bir deyişle, bu yıldız nükleer füzyonla değil, uzun zamandır bilinen devasa enerjiyle besleniyor.
Bu keşif, hem yıldızların hem de kara deliklerin özelliklerini taşıyan göksel bir nesne ortaya koyuyor. Bilim insanları tarafından keşfedilen bu özel yıldız, sıradan bir yıldızdan 100 milyar kat daha parlak. Ayrıca çok eski olduğu belirtiliyor; hatta belki artık mevcut değil.
Bu keşif, aslında bilim insanlarının başka bir şey ararken yaptığı tesadüfi bir bulgu. Araştırma ekibi, en uzak galaksileri tespit etmek için Jose-Luis Olivares, MIT kullanarak derin uzayı tarıyordu. Bu sırada Mom-Z14 adlı, şimdiye kadar bilinen en uzak galaksi bulundu. Ancak aynı zamanda görüntüde tuhaf bir şey fark edildi: küçük bir kırmızı nokta. Webb’in derin uzayın fotoğraflarında sıklıkla görülen bu kırmızı noktalar daha önce hiç gözlemlenmemişti ve açıklaması yapılmamıştı iStock; Jose-Luis Olivares, MIT. Bu fotoğrafınkisi özellikle parlaktı. Peki, burada neler oluyor?
Bilim insanları, bu tuhaf parlaklığın nedenini anlamak için bir dizi bilgisayar simülasyonu çalıştırdılar. Birçok deneme sonucunda, koşulları yeniden oluşturmayı başardılar: 100.000 kat daha büyük bir kara delik ve etrafını tamamen saran bir gaz bulutu. Burada önemli bir nokta var: Bu durum, astronomların onlarca yıldır bildiği “yığılma diski”nden farklı. Yığılma diskleri, kara deliğin olay ufkununa doğru dönen düz, iki boyutlu yapılardır. Kara delik yıldızının merkezindeki kara deliğin de bir yığılma diski olacaktır, ancak tüm yapı gazla çevrilidir.
Kara delikler genellikle her şeyi içine çekmeleriyle bilinir, ancak aynı zamanda Courtesy of the researchers da yayarlar (yığılma diskinden, olay ufkunu geçmeden önce). Aslında, kara delikler evrenin temel enerji kaynaklarıdır. Temel fikir şu: devasa bir enerji, gaz bulutundan geçerek, bulunduğu galaksinin bile parlaklığını aşan bir kırmızı nokta oluşturuyor.
Ancak burada dikkat edilmesi gereken önemli bir nokta var: Bu tür göksel yapılar çok eski. Sadece Webb teleskobu bunları tespit edebiliyor ve de sadece evrenin en erken dönemlerine baktığında. Hatırlayalım, ışık çok uzun yol kat eder; bu nedenle yıldızlara veya galaksilere baktığımızda, o ışığın yaşı binlerce, milyonlarca hatta milyarlarca olabilir. Bu durum, teleskopların “zamanın içinden bakmasına” olanak tanır. Evren henüz bir milyar yaşındayken (çok genç!), bu kırmızı noktalar parlıyordu. Daha sonraki evrende hiçbirine rastlanmamıştır.
Bu durumun nedeni, kara deliğin sadece “goth fazından” geçiyor olması olabilir. Hatta, devasa kara deliklerin bile bu şekilde oluştuğu teorisi var Courtesy of the researchers. Muhtemelen, kara delik sonunda tüm gazı tüketerek kendini açığa çıkarır ve aynı zamanda kütlelenir.
Kara delik yıldızları yeni bir keşif olduğu için, hala yapılacak çok araştırma var. Astronomların tamamen yeni bir şeyi teorize etme fırsatı nadiren gelir. Ne kadar çok şey bulursak, o kadar çok öğrenmemiz gereken vardır.
Kaynak: Jalopnik
