Toyota Motor Europe (TME) adlı Avrupa birimi üzerinden yatırımcılara yönelik bir teknoloji tanıtım toplantısı düzenleyen Toyota, yeni bir organizasyon olan “Toyota Robotics”ı kurduğunu ve yaklaşık 400 bin adet fiziksel yapay zeka (Physical AI) robotu grup genelinde kullanmayı planladığını duyurdu. Aynı toplantıda, fiziksel yapay zeka robotlarının yanı sıra 60 fabrikasının yenilenmesi amacıyla 2028 yılından itibaren her yıl 1 trilyon yenilik yatırımını sürdüreceği de açıklandı.
Toplantının ardından Toyota’nın yöneticilerinden, yönetici direktör ve en üst teknoloji sorumlusu (CTO) Hiroshi Medzimasu, şirketin teknolojik güçlü yanlarını Toyota Üretim Modeli, Temel Model (Foundation Model), Donanım, Fabrika Kontrol Platformu, Arene ve Genba olmak üzere altı başlık altında özetledi. Bu altı unsurdan biri olan ve ilk kez araç içi işletim sistemi olarak duyurulan “Arene” adlı teknolojiye dair yeni bilgiler, Toyota’nın bu platformu daha kapsamlı bir “yazılım geliştirme platformu” olarak yeniden konumlandırmasıyla birlikte ortaya çıktı.
Arene’den “Genişletilmiş Arene”ye Dönüş
Arene, başlangıçta gelecekteki Toyota araçlarını destekleyecek bir araç içi işletim sistemi olarak tanıtılmış ve yazılımın tanımlandığı araç (Software Defined Vehicle) için bir işletim sistemi olarak konumlandırılmıştı. Ancak Arene’nin geliştirilmesi sürecinde yön değişti ve artık işletim sisteminden daha kapsamlı bir “yazılım geliştirme platformu Arene” olarak açıklanıyor. Genel anlamda donanım kaynaklarını yöneten bir işletim sistemi olarak düşünüldüğü halde, Toyota Arene’yi işletim sistemi ile uygulama yazılımları arasında köprü kuracak bir ara katman (middleware) düzeyinde tanımlıyor.
Toyota’nın Arene’yi yalnızca bir ara katman olarak değil, yazılım geliştirme platformu olarak nitelendirmesinin nedeni, platformın iç yapısında yatıyor. Toyota, Arene’yi bir geliştirme kiti olan “Arene SDK”, veri toplama ve analiz altyapısı olan “Arene Data” ile yazılımın test ve değerlendirilmesini sağlayan araç grubu “Arene Tools”dan oluşan bir bütün olarak geliştiriyor. Bu katmanda veri gruplarıyla bağlantı kurulması sağlanıyor. Yani verileri kaydetmek için gerekli dosya sistemleri gibi unsurlar Arene’nin formatına ve iletişim biçimine dönüştürülüyor. Bu nedenle işletim sistemi olarak adlandırılan işlevlerden biri olan dosya yönetimi bile Arene’nin kapsamına dahil edilmiş durumda.
Şu anda Arene, yeni nesil RAV4 modelinde, trafik kazası sonucu ölüm oranını sıfıra indirmeyi hedefleyen yazılımın tanımlandığı araç teknolojisi (SDV) işlevi olarak yer alıyor. Bu alanda ADAS (gelişmiş sürücü destek sistemleri) ve IVI (araç içi bilgi eğlence sistemi) olmak üzere iki domain bulunuyor. IVI konusu ayrı olsa da, ADAS alanında acil fren kararları gibi işlemlerde anlık tepki (geri bildirim) gerekliliği nedeniyle, düşük katmanlara yönelik kontrol işlevleri ve gecikme süresinin azaltılması da platformda öngörülen konular arasında yer alıyor.
Çoklu Donanım İçin Tek Yazılım
Medzimasu, Arene’yi “genişletilecek” şeklinde tanımladı. Somut olarak, tek bir Arene üzerinde çalışan bir uygulamanın, birden fazla firmanın ürettiği araç içi SoC (çip üzerinde sistem) üzerinde çalışabilmesi hedefleniyor. Toyota şu anda farklı firmaların araç içi SoC’lerini araçların çeşitli noktalarına yerleştiriyor ve her bir araç içi yarı iletken için, o yarı iletkenin özelinde çalışan programları birçok çalışanla yazıyor.
Ancak yarı iletkenlerin gelişimi hızla sürüyor ve çeşitli özelliklere sahip yeni SoC’ler ortaya çıkarken, bu özellikleri benimsemek için programların yeniden yazılması gerekiyor. Bir firmanın yarı iletkeninden başka bir firmanın yarı iletkenine geçildiğinde, programların tamamen yeniden yazılması zorunluluğu doğuyor ve bu iş yükü çok büyük boyutlara ulaşıyor. Bu nedenle Toyota, Arene’yi genişleterek, Arene aşamasında A firmasının yarı iletkeni ile B firmasının yarı iletkeni arasındaki farkları emiyor. Bu yaklaşım, araç içi ara katman ve işletim sistemi dünyasında dönüm noktası niteliğinde bir girişim olarak değerlendiriliyor.
Bu tür çalışmalar, bilgisayar dünyasında daha önce de uygulanmıştı. Özellikle günümüz Windows işletim sisteminin doğrudan kökeni kabul edilen Windows NT 3.1’de, yalnızca Intel tabanlı işlemciler (IA-16/32 mimarisi) ile sınırlı kalmak yerine, HAL (donanım soyutlama katmanı) adı verilen ara katman sayesinde Intel tabanlı işlemcilerin yanı sıra DEC Alpha ve MIPS gibi farklı işlemci mimarileri de desteklenmişti. Günümüzdeki Windows 11 de, geleneksel Intel tabanlı işlemcilerle uyumlu 64 bit mimarisinin (x64) yanı sıra Qualcomm’ın ARM tabanlı işlemcilerini destekliyor ve aynı Windows 11 uygulaması çalışabiliyor; işletiminin en derin katmanlarına erişen uygulamalar hariç.
İşlemci mimarisini tarihsel olarak değiştiren Mac tarafında ise, işletim sistemine Rosetta adı verilen bir program çevirici özelliği eklenerek, farklı işlemci mimarisine sahip Mac’lerde bile aynı uygulamaların çalışması sağlanıyor. Kullanıcıların işlemci mimarisindeki farkın farkına varmasını önleyen bu düzenlemeler uzun süredir uygulandı.
Medzimasu, araç yazılımı dünyasına da genişletilmiş Arene ile benzer bir dünya görüşünü getirmeyi hedeflediğini belirtti. Yani bu genişletilmiş Arene üzerinde navigasyon uygulaması gibi bir program çalıştırılırsa, araç içi SoC’nin A firması veya B firması olursa olsun farkı emilerek, tek bir uygulama ile birden fazla firmanın araç içi SoC’lerine uyum sağlanabiliyor.
Bu sayede geliştirme iş gücü azaltılabilir ve elbette büyük ölçekli yazılımların güvenilirliği da artar. Araç içi SoC değişiklikleri, muhtemelen HAL’ı içeren genişletilmiş Arene tarafından emildiği için, iş gücü oluşsa da en aza indirilir ve maliyet düşürülmesine katkı sağlar. Buna karşın dezavantaj da bulunuyor. HAL mekanizmasını uygulamak için bir tür çeviri katmanı gerekliliği doğduğu için, donanımı doğrudan işleyen saf bir araç içi işletim sistemine kıyasla programların çalışma hızı az da olsa düşüyor. Bu durum sorun yaratan uygulamalar için geçerli olsa da, Arene bu HAL’ı başlangıçtan itibaren temel alarak tasarlanmışsa, bu konuyu aşmak için çözümler üretilmiş olmalı.
Robotlardan Akıllı Evlere Kadar Ulaşım
Medzimasu, genişletilmiş Arene’nin Toyota’nın fiziksel yapay zeka robotlarına ve akıllı evler gibi konulara da kullanım alanı kazandıracağını söyledi. Toyota’nın fiziksel yapay zeka robotlarında, robotların kontrolü için bir SoC kullanılacağı düşünüldüğü halde, tedarikçisi olan NVIDIA’nın tarafında NVIDIA üretimi SoC ve NVIDIA üretimi robot işletim sistemi olan “NVIDIA Isaac”ın kullanıldığı zaten duyurulmuş durumda.
Toyota, grup genelinde yaklaşık 400 bin adet fiziksel yapay zeka robotu kullanmayı hedefliyor. Bu fiziksel yapay zeka robotlarının hepsinde NVIDIA’nın yarı iletkeninin kullanılacağı sorusunun cevabı muhtemelen “hayır” oluyor. Yaklaşık 400 bin adet arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynakları arasında kaynak
