Avustralya’da Tütün Yasası, Tarihi Yarış Arabalarının Kıyafetlerini Tehlikeye Sokuyor

Avustralya’da yürürlükte olan kamu sağlığı yasası, ülkedeki tarihi yarış arabalarının orijinal tütün sponsorluğunu andıran gövde desenlerini taşıyarak yarışa katılmasını engelliyor. Motorsport Australia, güncel yasalara uyum sağlamak amacıyla düzenlemelerini güncelledi ve döneminin gerçekçi tütün sponsorluk desenleriyle yarışan klasik araçların rekabete girmesine kapıyı kapattı. Karar, Fox Sports Australia’nın yasa gereği takılmasını önlemek amacıyla bir tarihi turarabası yarışı yayınlamayı bile reddetmesi üzerine aceleci biçimde verildi.

Yasa ve Tarihi Arabalar Arasındaki Çatışma

Avustralya, tütün reklamını ilk kez 1993 yılında kısıtlamıştı; ancak hükümet, 2023 tarihli Kamu Sağlığı (Tütün ve Diğer Ürünler) Yasası ile neredeyse tüm düzenlemelerini güncelledi. Hukuk bürosu Speedcafe’nin aktardığına göre, Motorsport Australia bu değiştirilmiş yasanın 2024’te yürürlüğe girmesine rağmen geçen ay kadar geç öğrenmişti. Yeni yasa, herhangi bir aracın gövdesinde “düzenli tütün ürünlerinin sergilenmesini, yayımlanmasını veya tanıtımını yasaklar” biçiminde bir hüküm içeriyor. Önceden, 24 Aralık 1992’den önce tütün desenleriyle yarışan tarihi araçlar için istisnalar bulunuyordu.

Yasa gerçekten değiştirilmeli. Tütün reklamı, sigara ve tütün çiğnemenin yarattığı bilinen zararlar nedeniyle bugün doğru biçimde yasaklanmalı. Ancak motorsport organizatörleri, yasama organları tarafından sporun geçmişini sansürlemeye zorlanmamalı. Bu tarihi yarış arabaları, modern reklam kampanyalarının odağı değil.

Yarışın geçmişi tehlikeye girdiğine dair makalenin yazarı

İlginç bir ayrıntı olarak, yasa tartışmalarının merkezinde yer alan Craven Mild markası, 1980’lerin başında zaten piyasadan çekilmişti. Bu araçlar, bir canlı müze sınırları içinde eylemlerini sergileyen makinalar olarak nitelendiriliyor.

Tur Arabası Tutkusu ve Ford-Holden Rekabeti

Avustralya, uzun yıllardır tur arabası tutkusuyla tanınır. Ford ve Holden arasındaki on yıllar boyu süren rekabet, ülkenin dünyaca ünlü Bathurst 1000 yarışı da bu coşkunun bir yansımasıdır. Bu bağlamda, günümüzde hâlâ yarışan ve Marlboro, John Player Special, Benson & Hedges ve Craven Mild logolarıyla kaplı bol miktarda klasik Ford Falcon ve Holden Torana bulunuyor. Araçlarını bu kadar büyük emekle koruyan sahipler, artık yarışmaya uygun olmadıkları gerçeğinden derinden rahatsız.

Fox Sports Reddi Yasayı Aydınlattı

Motorsport Australia’nın düzenlemelerini değiştirmesine, Fox Sports’ın Ağustos ayında Sydney Motorsport Park’ta Touring Car Masters adlı bir yarışı yayınlamayı reddetmesi yol açtı. İzleyiciler yerine, son bir Supercars yarışı yeniden yayımlandı ve ekranda “Yasal sebepler nedeniyle size [bu] Touring Car Masters yarışını sunamıyoruz” mesajı gösterildi. Touring Car Masters, 1963 ile 1980 yılları arasında yarışan tur arabalarını barındırıyor; o dönemde yayıncılık çözünürlüğü 576i seviyesindeydi.

Foxtel, herhangi bir yarış arabası görüntüsünü yayınlamaktan doğacak davadan kendini korumaya çalışıyor. Foxtel burada düşman değil.

Rekabet Müdürü Dean Bryant

Rekabet Müdürü Dean Bryant, yaptığı açıklamada, Supercars’ın Foxtel’e ticari yükümlülükleri bulunduğunu ve bu nedenle hükümetin ya da bir tescil sahibi tarafından Foxtel’e dava açılması durumunda bu konuya karışamayacağını belirtti. Bryant, “Supercars da burada düşman değil” ifadelerini kullandı. Ardından Motorsport Australia’nın, hükümet ya da bir tescil sahibi dava açması durumunda yasal zincirin sonuncu halkası olduğunu vurguladı.

Bu devasa yasal zincirin son halkası araç sahibidir.

Rekabet Müdürü Dean Bryant

Bryant, Motorsport Australia ve Supercars’ın, tescil sahiplerinden ya da devlet otoritelerinden gelen gerçek tehditten herkesi korumaktan öte bir şey yapmadığını ifade etti.

Sahada Karşılaşan Durum

Avustralya’da tur arabası tutkusu, Ford-Holden rekabeti ve Bathurst 1000 yarışı kadar dünyaca tanınan bir kimlik taşıyor. Tarihî yarış arabalarının orijinal gövde desenleri, bu tutkunun somut bir yansıması olarak yarış pistlerinde hâlâ görülebiliyor. Ancak yeni yasal düzenleme, emekle korunan bu araçların rekabete katılma hakkını elinden alıyor ve sahiplerini derinden rahatsız ediyor.

Yazar, yasayı değiştirmenin zorunluluğuna işaret ederek, tütün reklamının sigara ve tütün çiğnemenin yarattığı bilinen zararlar nedeniyle doğru biçimde yasaklandığını kabul ettiğini belirtti. Buna rağmen motorsport organizatörlerinin, yasama organları tarafından sporun geçmişini sansürlemeye zorlanmaması gerektiğini savundu. Tarihi yarış arabalarının modern reklam kampanyalarının odağı olmadıklarını vurgulayan yazar, bu makinaların bir canlı müzenin sınırları içinde eylemlerini sergilediklerini belirtti.