ABD Başkanı Donald Trump‘ın 4 Temmuz 2025’te One Big Beautiful Bill Act olarak bilinen yasayı imzalamasının ardından otomotiv sektörü için karmaşık bir tablo ortaya çıktı. Yasadan otomobil kredilerine yönelik vergi indirimleri sağlanırken, 30 Eylül 2025’ten sonra satın alınan araçlar için geçerli olan 7.500 dolarlık federal elektrikli araç (EV) vergi indirimi sona erdi. Ancak birçok eyalet 2026 yılında kendi teşvik ve iadelerini sunmaya devam ediyor.
Vergi indirimlerinin ortadan kalkmasından bir yıl geçmesine rağmen, eyaletlerin daha fazla şarj istasyonu kurmalarına yardımcı olmak amacıyla Ulusal Elektrikli Araç Altyapısı (NEVI) Formül Programı gibi federal bir girişim hâlâ yürütülmekte. 2021 yılında Başkan Joe Biden tarafından imzalanan iki partili Yatırım ve İşbirliği Yasası (IIJA) kapsamında kurulan program, mali yıl 2022’den 2026’ya kadar dağıtılmak üzere 5 milyar dolar ayrıldı. Ancak program, Trump’ın geçen yıl göreve gelmesiyle birlikte hemen tartışma konusu haline geldi.
Federal ulaşım bakanlığı şarj istasyonları için fon sağlıyor
Aşırı teknik detaylara girmeden bahsetmek gerekirse, ABD Ulaşım Bakanlığı’nın Federal Otoyol İdaresi (FHWA) tarafından yürütülen NEVI programı, eyaletlere seçili proje maliyetlerinin yüzde 80’ine kadarını sağlıyor. Bu kapsamda elektrikli araç şarj cihazlarının satın alınması, kurulması, işletilmesi ve bakımı yer alıyor. Trump yönetimi ise Şubat 2025’te EV projelerine yöneldiğinde attığı ilk adımlardan biri NEVI programını askıya almak oldu.
Yargıç yönetimin durdurma kararını geçersiz kıldı
Trump yönetimi, NEVI’nin askıya alınması konusunda geri adım olmak zorunda kaldı. ABD Bölge Yargıcı Tana Lin, Haziran 2025’te çıkardığı önlem kararıyla, dava açan 14 eyalet için fon dondurulmasını geçici olarak durdurdu.
Sonrasında Ulaşım Bakanlığı (DOT) tarafından Ağustos 2025’te yeni bir rehber yayımlandı. Ulaşım Bakanı Sean Duffy, “Revize ettiğimiz NEVI rehberi bürokratik gereklilikleri azaltıyor ve eyaletlerin bu altyapıyı verimli şekilde kurmasını kolaylaştırıyor. Yeşil enerjiye subvansmanı kabul etsem de, Kongre’nin iradesine saygı duyuyor ve bu programın federal kaynakları verimli kullandığından emin olacağız.” dedi.
Revize ettiğimiz NEVI rehberi bürokratik gerelilikleri azaltıyor ve eyaletlerin bu altyapıyı verimli şekilde kurmasını kolaylaştırıyor. Yeşil enerjiye subvansmanı kabul etsem de, Kongre’nin iradesine saygı duyuyor ve bu programın federal kaynakları verimli kullandığından emin olacağız.
Sean Duffy, ABD Ulaşım Bakanı
Duffy ile FHWA’nın incelemesini başlattığında, NEVI formül fonlarının yüzde 84’ünün henüz tahsis edilmediği ortaya çıktı. Yeni rehberi açıklarken Duffy, “Biden-Buttigieg yönetimi vaatlarına rağmen elektrikli araç şarj istasyonlarını teslim etmede başarısız oldu” diyerek girişimin önceki gerekliliklerinin uygulamaya konmasının zor olduğunu savundu.
Yeni NEVI kuralları, eyaletlerin tüketicileri koruma, aşırı hava koşulları endişeleri, acil durum tahliye planları ve arazi değerlendirmelerine yönelik yaklaşımlarını içeren gerelilikleri ortadan kaldırıyor. Revize edilmiş versiyon ayrıca eyaletlere her şarj istasyonunun birbirinden ne kadar uzakta olması gerektiğine karar verme özgürlüğü veriyor; bu durum, FHWA’nın belirlediği alternatif yakıt koridorlarında her 50 milde bir istasyon gerektiren orijinal kurallardan farklılaşıyor.
Yargıç fonların tutulmasının yasa dışı olduğunu belirtti
Ocak 2026’da Lin, yönetimin eyaletlere yönelik fon tutmasını yasa dışı bulunduğunu belirterek DOT’a bunu yapmayı kalıcı olarak yasakladı. Yönetim, attığı eylemin geçici bir durdurma olduğunu savunurken, yargıç IIJA’nın geçici olsun ya da olmasın hiçbir şekilde bir durdurma öngörmediğini vurguladı.
Trump yönetimi şimdi mali yıl 2027 bütçe talebinde tahsis edilmemiş 2.7 milyar dolarlık NEVI fonunu iptal etmeyi düşünüyor. Florida gibi eyaletler ise elektrikli araç şarj istasyonlarından daha iyi bir yatırım olduğunu öne sürüyor.
